กากวุ้นเส้นหรือโปรตีนถั่วเขียว

คุณสมบัติ
       กากวุ้นเส้นหรือโปรตีนถั่วเขียว เป็นเศษเหลือที่เป็นผลพลอยได้จากการทำวุ้นเส้น โดยแยกส่วนแป้งหรือเนื้อเมล็ดถั่วเขียวออกไปทำวุ้นเส้น ส่วนที่เหลือจะเป็นพวกสารละลายโปรตีน เศษแป้งบางส่วน รวมทั้งเนื้อและเศษแป้งติดเปลือก หลังจากนั้นนำสารละลายไปตกตะกอน ซึ่งมีวิธีทำ 2 แบบ คือตกตะกอนด้วยการหมักผ่านท่อน้ำร้อน และตกตะกอนด้วยกรด ซึ่งจะได้กากวุ้นเส้นหลายชนิดแล้วแต่วิธีการทำ ดังนี้
1. ชนิดตกตะกอนโดยใช้กรด (โดยทั่วไปใช้กรด acetic) ส่วนของโปรตีนที่ตกตะกอน แยกออกมาทำให้แห้ง ได้เป็นโปรตีนถั่วเขียวเข้มข้น ส่วนนี้มีโปรตีนสูงถึง 68 – 72% ลักษณะเป็นเกร็ดหรือผงสีน้ำตาลอ่อน ไม่มีกลิ่นเหม็น ราคาแพงกว่าชนิดตกตะกอนโดยการหมัก คุณสมบัติดีใกล้เคียงกับกากถั่วเหลือง
2. ชนิดที่ตกตะกอนโดยการหมัก โดยการปั๊มสารละลายดังกล่าวผ่านท่อที่มีความร้อนสูงโปรตีนในน้ำจะตกตะกอนแล้วกรองแยกตะกอนมาทำให้แห้งแล้วบด จะได้เป็นก้อนเล็ก ๆ สีเขียวออกดำหรือน้ำตาลเข้ม มีกลิ่นค่อนข้างเหม็น
3. ตะกอน หรือกากวุ้นเส้นส่วนที่เป็นตะกอนโปรตีนปนกับเนื้อแป้ง และเปลือกติดมาบางส่วน มีโปรตีนประมาณ 36% ในสภาพแห้ง
4. ตะกอนหยาบส่วนที่เป็นเปลือก มีเนื้อแป้งปนเล็กน้อย จะมีโปรตีนประมาณ 18-21%

ข้อจำกัด
- กากวุ้นเส้นชนิดตกตะกอนด้วยการหมัก มีกลิ่นเหม็น ถ้าใช้ในระดับสูง อาหารผสมจะมีกลิ่นเหม็นสัตว์ไม่ชอบ
- กากวุ้นเส้นชนิดที่มีส่วนเปลือกมาก มีเยื่อใยสูงไม่เหมาะจะนำไปใช้เลี้ยงสุกรเล็ก แต่ในสัตว์กระเพาะรวมสามารถใช้ได้

ข้อแนะนำการใช้
- โปรตีนถั่วเขียวเข้มข้น ที่มีโปรตีนสูง 68-72% มีสัดส่วนกรดอมิโนใกล้เคียงกับกากถั่วเหลือง จึงใช้ทดแทนกากถั่วเหลืองได้สูงถึง 75%
- กากถั่วเขียวชนิดที่มีโปรตีนประมาณ 18-21% สามารถใช้เลี้ยงสุกรรุ่น – ขุน โดยใช้ทดแทนรำละเอียดได้ทั้งหมด หรือใช้ในระดับ 25-30% ในสูตรอาหาร
- ในสัตว์กระเพาะรวม สามารถใช้กากถั่วเขียว (ชนิดที่มีโปรตีน 18-21%) ได้สูงถึง 20% ในสูตรอาหารข้น โดยอาจใช้ร่วมกับยูเรีย หรือร่วมกับใบกระถิน เพื่อเป็นการลดต้นทุนค่าอาหาร

                                                                           ส่วนประกอบทางเคมี

ชนิด
ส่วนประกอบ%
โปรตีนถั่วเขียว
เข้มข้น
กาก
ถั่วเขียว
กากตะกอนถั่วเขียวหรือกากวุ้นเส้น
วัตถุแห้ง
-
91.44
90.02
โปรตีน
76.58
18.14
18.31
ไขมัน
3.34
1.19
4.86
เยื่อใย
0.53
17.46
20.34
เถ้า
-
16.38
-
ไนโตรเจนฟรีเอ็กแทรกซ์
-
48.48
41.35
แคลเซียม
0.38
4.13
0.66
ฟอสฟอรัส
0.58
0.30
0.25
ไลซีน
5.07
-
-
เมทไธโอนีน
1.03
-
-
ทรีโอนีน
2.63
-
-
ซีสทีน
0.20
-
-
โภชนะย่อยได้ (TDN)
-
61.13
-