ประเภทการตรวจสอบ

    การตรวจสอบคุณภาพอาหารสัตว์และวัตถุดิบ ทำได้ 2 ลักษณะ คือ

    1. การตรวจสอบโดยใช้ประสาทสัมผัส 

     เป็นการตรวจสอบคุณภาพเบื้องต้น โดยอาหารสัตว์และวัตถุดิบ จะสังเกตได้จาก สี กลิ่น ลักษณะของเนื้ออาหารสัตว์หรือวัตถุดิบ การจับตัวเป็นก้อน ฯลฯ เช่น กากถั่วเหลืองสกัดน้ำมันที่มีคุณภาพดี ควรมีลักษณะเป็นเกล็ดบาง เบา เมื่อใช้มือบี้จะรู้สึกว่าเนื้อของกากถั่วเหลืองจะแข็งและกรอบ มีกลิ่นหอม ไม่เหม็นเขียว เป็นต้น ส่วนน้ำที่ใช้เลี้ยงสัตว์ จะพิจารณาจาก สี กลิ่น เป็นต้น ซึ่งการตรวจสอบวิธีนี้เป็นการตรวจสอบเบื้องต้นอย่างง่ายๆ ซึ่งเกษตรกรสามารถตรวจสอบเองได้

    2. การตรวจสอบโดยวิธีวิเคราะห์ทางเคมี

    เป็นการตรวจสอบเชิงปริมาณ เพื่อให้ทราบว่าในอาหารสัตว์หรือวัตถุดิบมีปริมาณโภชนะ หรือองค์ประกอบต่างๆ ได้แก่ โปรตีน ไขมัน เยื่อใย ฯลฯ อยู่เท่าไร นอกจากนี้ มีสารพิษซึ่งจะมีผลต่อการเจริญเติบโตของสัตว์อยู่หรือไม่ และถ้ามี มีอยู่ในระดับที่จะเป็นอันตรายต่อสัตว์ หรือไม่ สำหรับน้ำที่ใช้เลี้ยงสัตว์การตรวจสอบทางเคมี จะทำให้ทราบว่า น้ำมีความเป็นกรดหรือเป็นด่าง มีแร่ธาตุหรือสารที่จะเป็นอันตรายต่อสัตว์ หรือไม่

ประโยชน์ของการวิเคราะห์ทางเคมี    

      การวิเคราะห์ทางเคมีทำให้ทราบคุณภาพของอาหารสัตว์ วัตถุดิบ ดินและน้ำ โดยในส่วนของอาหารสัตว์และวัตถุดิบจะทราบปริมาณโภชนะที่สัตว์สามารถใช้ประโยชน์ได้และโภชนะที่สัตว์ใช้ประโยชน์ไม่ได้ นอกจากนี้ในส่วนของวัตถุดิบ ยังสามารถนำผลการวิเคราะห์ไปใช้ในการคำนวณสูตรอาหารสัตว์ได้ เช่นเดียวกับในส่วนของอาหารสัตว์ ทำให้ทราบว่าอาหารนั้นมีโภชนะหรือสารอาหารเหมาะสมกับชนิดของสัตว์หรือระยะการเจริญเติบโตของสัตว์ที่เลี้ยงอยู่หรือไม่

    สำหรับเกษตรกรที่ปลูกพืชอาหารสัตว์เพื่อเลี้ยงสัตว์ หรือเพื่อการจำหน่ายก็ตาม ความอุดมสมบูรณ์ของดินเป็นปัจจัยหนึ่ง ที่มีผลต่อคุณภาพของพืชอาหารสัตว์ เช่น ถ้าดินมีธาตุอาหารต่างๆ ที่พืชต้องการอยู่อย่างพอเพียง สภาพดินไม่เป็นกรดจัด จะทำให้พืชอาหารสัตว์มีการเจริญเติบโตดี ให้ผลผลิตสูง และมีคุณค่าทางอาหารสัตว์สูงด้วย ดังนั้นการวิเคราะห์ดินจะช่วยให้ทราบว่าดินมีสภาพเป็นกรด หรือด่าง จำเป็นต้องมีการปรับสภาพดิน เพื่อให้ธาตุอาหารต่างๆอยู่ในรูปที่พืชสามารถใช้ประโยชน์ได้ หรือไม่ นอกจากนี้ ยังทำให้ทราบว่า ในดินมีธาตุอาหารที่จำเป็นสำหรับพืชอยู่มากหรือน้อย เพียงไร เพื่อให้มีการใช้ปุ๋ยเท่าที่จำเป็น ซึ่งจะเป็นการช่วยลดต้นทุนในการเลี้ยงสัตว์