โครงการฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดา


ความเป็นมา
       ในปี พ.ศ. 2505 บริษัท เอส อาร์ จำกัด ได้น้อมเกล้าฯ ถวายลูกโคพันธุ์เรดเดน จำนวน 4 ตัว เพศผู้ 1 ตัว เพศเมีย 1 และโคตั้งท้องอีก 2 ตัว ต่อมากรมปศุสัตว์ได้น้อมเกล้าฯ ถวายโคตั้งท้องอีก 2 ตัว พันธุ์บราวน์สวิสและลูกผสมเรดซินดิ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานทรัพย์ส่วนพระองค์สำหรับสร้างโรงโคนม ราคา 32,886.73 บาท ขึ้นในบริเวณสวนจิตรลดา น้ำนมที่เหลือจากการแบ่งให้ลูกโคกินแล้ว จำหน่ายให้แก่ข้าราชบริพารภายในสวนจิตรลดา ส่วนเพศผู้พระราชทานให้กรมปศุสัตว์ไปเลี้ยงเป็นพ่อพันธุ์ การเลี้ยงโคนมในสวนจิตรลดา เป็นการเลี้ยงด้วยวิธีผสมเทียม เมื่อมีจำนวนโคนมเพิ่มขึ้นจากแม่โคที่ให้ลูกทุกปี สามารถผลิตน้ำนมจำหน่ายบุคคลภายนอกและโรงเรือนในละแวกใกล้เคียง เมื่อมีกำไรสะสมมากขึ้นได้ขยายงานด้านการผลิตน้ำนม ตรวจคุณภาพนมดิบ และส่งเสริมอาชีพแก่เกษตรกร
        พระบรมราโชบายที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานแก่โรงโคนมสวนจิตรลดา มี 4 ข้อ ดังนี้
1. ส่งเสริมและเผยแพร่การเลี้ยงโคนม โดยสาธิตการดำเนินงานให้เป็นตัวอย่างแก่เกษตรกร เพื่อสามารถนำวิธีการดังกล่าวไปดำเนินการเองได้ภายในครอบครัว
2. เพื่อศึกษาค้นคว้าทดลอง หาวิชาการแผนใหม่เกี่ยวกับการเลี้ยงโคนม และเผยแพร่ความรู้ไปยังเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม เพื่อปรับปรุงวิธีการให้ถูกต้องและเหมาะสม
3. เพื่อคัดเลือกและปรับปรุงพันธุ์โคนมให้เหมาะสมกับสภาพภูมิอากาศและภูมิประเทศของประเทศไทย
4. เพื่อส่งเสริมการบริโภคนมสดให้กว้างขวางยิ่งขึ้น
       

วัตถุประสงค์ของโครงการ
        1. เพื่อสนองพระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ได้พระราชทานแก่โรงโคนมสวนจิตรลดา
        2. จัดรูปแบบฟาร์มโคนมสวนจิตรลดาให้เป็นฟาร์มโคนมสาธิตแก่เกษตรกรทั่วไป
        3. ผลิตอาหารหยาบสดเพื่อตัดเลี้ยงโคนมในฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดา

       เนื่องจากพื้นที่ภายในสวนจิตรลดามีจำกัด จึงจำเป็นต้องใช้พันธุ์พืชอาหารสัตว์ที่ให้ผลผลิตสูง มีการจัดการแบบประณีต สำหรับผลิตอาหารหยาบสดเพื่อตัดเลี้ยงโคนมในแต่ละวัน และต้องมีหน่วยงานผลิตอาหารหยาบแห้งสำรองเพื่อไว้ใช้เลี้ยงโคนม

กิจกรรมดำเนินงานปีงบประมาณ 2551 (ตุลาคม 2550 – กันยายน 2551) ของกองอาหารสัตว์
        1. บำรุงแปลงสาธิต ภายในสวนจิตรลดา 8 ไร่ (แปลงหญ้าแพงโกล่า 3 ไร่ และหญ้ากินนีสีม่วง 5 ไร่ )
        2. บำรุงแปลงผลิตเสบียงสัตว์ ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา 200 ไร่ (แปลงหญ้าแพงโกล่า 50 ไร่ หญ้าโร้ด 150 ไร่)
        3. จัดทำเสบียงสัตว์แห้งจากแปลงผลิตของศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา
        4. จัดส่งเสบียงสัตว์แห้งคุณภาพดี (โปรตีน ไม่น้อยกว่า 8 เปอร์เซ็นต์) ตลอดทั้งปีให้แก่ฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดา จำนวน 200 ตัน โดยจัดส่งเดือนละ 2 ครั้ง (เฉลี่ยเดือนละ 16 ครั้ง) ประกอบด้วย หญ้าแพงโกล่าแห้ง 50 ตัน และหญ้าโร้ดแห้ง 150 ตัน

วัตถุประสงค์
        1. เพื่อผลิตอาหารหยาบสดเพื่อตัดเลี้ยงโคนมในฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดา
        2. เพื่อผลิตและจัดส่งอาหารหยาบแห้งสำรองคุณภาพดี ตลอดทั้งปีให้แก่ฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดา

ประโยชน์ที่จะได้รับ โคนมในฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดาได้รับอาหารหยาบสดและอาหารหยาบแห้งสม่ำเสมอตลอดทั้งปีทำให้โคนมมีสุขภาพดีและไม่กระทบกระเทือนต่อการผลิตน้ำนมโค

พื้นที่ดำเนินการ
         1. ฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดา กรุงเทพมหานคร
         2. ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา

หน่วยงานรับผิดชอบ
       ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา

ผลการปฏิบัติในงวดที่ 1 ( เดือนตุลาคม 2550 – เดือนมกราคม 2551)

     ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา ได้จัดส่ง หญ้าแห้งให้แก่ฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดาแล้ว จำนวน 83.85 ตัน ประกอบด้วยหญ้าโร้ดแห้ง (เปอร์เซ็นต์โปรตีนหยาบเฉลี่ย 8.44) จำนวน 50.25 ตัน และหญ้าแพงโกล่าแห้ง (เปอร์เซ็นต์โปรตีนหยาบเฉลี่ย 7.88) จำนวน 33.60 ตัน
     สำหรับในฤดูแล้งนี้ ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมา ได้ให้น้ำแปลงหญ้าเพื่อดำเนินการผลิตหญ้าแพงโกล่าแห้ง และเตรียมการจัดส่งให้ทางฟาร์มโคนมสาธิตสวนจิตรลดาอย่างต่อเนื่อง