โครงการส่งเสริมการเลี้ยงสัตว์บริเวณหมู่บ้านบริวารศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง
อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนราธิวาส

ความเป็นมา
      
เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2526 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับการจัดตั้งโครงการหมู่บ้านปศุสัตว์- เกษตรมูโนะ ในเขตอำเภอตากใบ อำเภอสุไหงโกลก จังหวัดนราธิวาส ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาดำเนินการ ตามที่กรมชลประทานได้ดำเนินการขุดคลองชลประทานมูโนะอันเนื่องมาจากพระราชดำริเสร็จเมื่อปี 2520 ทำให้พื้นที่ประมาณ 7,000 ไร่ ซึ่งอยู่บริเวณฝั่งขวาของคลองชลประทานมูโนะ ช่วงระหว่างคลองกับทางหลวงสายตากใบ- สุไหงโกลก ซึ่งแต่เดิมเป็นพื้นที่พรุ มีน้ำท่วมขังตลอดปี ไม่สามารถใช้ทำประโยชน์ได้ แต่ในขณะนี้พื้นที่บริเวณดังกล่าวได้แห้งลง ราษฎรหมู่บ้านต่าง ๆ ได้อพยพเข้าไปใช้พื้นที่นั้นทำประโยชน์ด้านการเลี้ยงสัตว์
      ในการพิจารณาจัดตั้งโครงการหมู่บ้านปศุสัตว์ - เกษตรมูโนะ ในบริเวณพื้นที่ประมาณ 2,400 ไร่นั้น จะจัดสรรที่ดินให้กับสมาชิกประมาณครอบครัวละ 15 ไร่ โดยให้เป็นที่อยู่อาศัยและทำการเกษตรครอบครัวละ 3 ไร่ พร้อมทั้งจัดหาน้ำให้เพาะปลูกได้ตลอดทั้งปี ส่วนพื้นที่ที่เหลืออีก 12 ไร่ จะไม่ให้เป็นสิทธิของแต่ละครอบครัว แต่จะใช้เป็นพื้นที่ส่วนรวมของหมู่บ้าน โดยจะปรับปรุงพื้นที่นั้นให้เป็นทุ่งหญ้าให้สมาชิดทั้งหมู่บ้านใช้เลี้ยงสัตว์ได้อย่างสมบูรณ์ ซึ่งสมาชิกแต่ละครอบครัว จะมีรายได้จากการเลี้ยงสัตว์เป็นรายได้หลัก ส่วนรายได้จากการทำการเกษตรจะเป็นรายได้เสริม สมาชิกของหมู่บ้านไม่มีกรรมสิทธิ์เป็นเจ้าของที่ดิน แต่จะมีสิทธิทำกินในพื้นที่นี้ตลอดไป ตามกฎระเบียบของหมู่บ้านที่กำหนดไว้

วัตถุประสงค์ของโครงการ
    1. เพื่อเป็นจุดถ่ายทอดเทคโนโลยีและเผยแพร่ให้กับเกษตรกรรายอื่น
    2. เพื่อส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงสัตว์ให้มีการแพร่หลายในหมู่บ้านรอบศูนย์ศึกษาฯ
    3. เพื่อเป็นการสร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรอย่างยั่งยืน

เกษตรกรหมู่บ้านรอบศูนย์ศึกษาฯเลี้ยงโคขุน
เกษตรกรเข้าร่วมโครงการ
จัดทำแปลงพืชอาหารสัตว์สาธิตในหมู่บ้านบริวาร

กิจกรรมดำเนินงานปีงบประมาณ 2551 (ตุลาคม 2550 – กันยายน 2551) ของกองอาหารสัตว์
   1. อบรมเกษตรกรจำนวน 30 ราย
   2. ส่งเสริมการปลูกพืชอาหารสัตว์แก่เกษตรกรจำนวน 50 ราย พื้นที่ 30 ไร่
   3. ให้คำแนะนำการจัดการด้านอาหารสัตว์แก่เกษตรกร 100 ราย จำนวน 50 ครั้ง

วัตถุประสงค์
   1. เพื่อเป็นการสร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรอย่างยั่งยืน
   2. เพื่อเพิ่มผลผลิตพืชอาหารสัตว์ทั้งปริมาณและคุณภาพในการเลี้ยงสัตว์ของเกษตรกร
   3. เพื่อเป็นจุดถ่ายทอดเทคโนโลยีและเป็นการขยายผลการพัฒนาสู่เกษตรกรรายอื่น ๆ

ประโยชน์ที่จะได้รับ
   1. มีแหล่งวิชาการด้านอาหารสัตว์ ในหมู่บ้านบริวารรอบศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
   2. มีการเลี้ยงปศุสัตว์เพิ่มมากขึ้น เป็นการสร้างอาชีพและเพิ่มรายได้แก่เกษตรกรอย่างยั่งยืน

พื้นที่ดำเนินการ
     หมู่บ้านบริวารศูนย์ศึกษาฯ ตำบลกะลุวอเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส

หน่วยงานรับผิดชอบ
     ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นราธิวาส อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส

ผลการดำเนินงานปีงบประมาณ 2551
   
ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นราธิวาส ได้ดำเนินงานขยายผลการพัฒนาโนโลยีด้านอาหารสัตว์ร่วมกับเกษตรกร มีกิจกรรมดังนี้
ตารางสรุปกิจกรรม

กิจกรรม

หน่วยวัด

เป้าหมาย

ผลงาน

หมายเหตุ

1. ส่งเสริมและขยายผลการจัดทำแปลงพืชอาหาร

สัตว์สาธิต

2. ฝึกอบรมเกษตรกร

3. ให้คำแนะนำด้านอาหารสัตว์และการจัดการ

4 . สนับสนุนพันธุ์พืชอาหารสัตว์และเสบียงสัตว์

กิจกรรมในโครงการพระราชดำริ

4 .1 ท่อนพันธุ์พืชอาหารสัตว์

4 .2 หญ้าสด

4 .3 หญ้าแห้ง

ราย/ไร่

ราย

ครั้ง/ราย

 

 

กิโลกรัม

กิโลกรัม

กิโลกรัม

15/30

5 0

50/100

 

-

-

-

16 /32

50

129 /239

 

2 ,8 00

1 9 ,8 00

12 ,000

 

 

 

 

 

 

1. กิจกรรมส่งเสริมและขยายผลการจัดทำแปลงพืชอาหารสัตว์สาธิตในพื้นที่หมู่บ้านรอบศูนย์ศึกษาฯ

2. กิจกรรมฝึกอบรมเกษตรกร (ด้านอาหารสัตว์) เกษตรกรในพื้นที่หมู่บ้านรอบศูนย์ศึกษาฯ และ
เกษตรกรในโครงการการหมู่บ้านปศุสัตว์เกษตร – มูโนะ จำนวน 50 ราย

สาธิตการจัดทำเสบียงสัตว์หมัก

เกษตรกรผู้เข้ารับการฝึกอบรม

3. กิจกรรมออกตรวจเยี่ยม และให้คำแนะนำด้านอาหารสัตว์ เกษตรกรในพื้นที่เป้าหมาย
โครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ

เยี่ยมเจ้าหน้าที่ในฟาร์มตัวอย่าง

เกษตรกรในหมู่บ้านบริวารศูนย์ศึกษาฯมาดูงาน

4. กิจกรรมสนับสนุนเสบียงสัตว์ (หญ้าสด – หญ้าแห้ง)

ได้แก่ 1. งานเลี้ยงสัตว์สาธิตในศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทอง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
       2. ฟาร์มตัวอย่างในจังหวัดนราธิวาส
       3. กลุ่มสวัสดิการเลี้ยงแพะนมในพระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์
       4. กลุ่มเลี้ยงโคเนื้อ ในโครงการพระราชดำริ
       5. เกษตรกรในพื้นที่หมู่บ้านรอบศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองฯ
       6. โรงเรียนในโครงการพระราชดำริ
กิจกรรมดำเนินงานปีงบประมาณ 2552 (ตุลาคม 2551 – กันยายน 2552)        1. อบรมเกษตรกร จำนวน 50 ราย
       2. บำรุงรักษาแปลงพืชอาหารสัตว์ 20 ไร่
       3. ส่งเสริมและขยายผลการจัดทำแปลงพืชอาหารสัตว์สาธิต จำนวน 50 ราย พื้นที่ 50 ไร่