การผลิตเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์จำหน่ายต่างประเทศ

1. การผลิตเมล็ดพันธุ์หญ้ามูลาโต้ ส่งออกไปประเทศเม็กซิโก

  • ในปี พ.ศ.2531 Dr.John Miles นักวิจัยของ CIAT ได้ทำการปรับปรุงพันธุ์โดยรวม ลักษณะที่ดีของหญ้าในสกุล Brachiaria ต่างๆ เข้าด้วยกัน
  • ในปี พ.ศ.2544 ภายใต้ความร่วมมือระหว่าง CIAT และบริษัท Grupopapalotla จากประเทศเม็กซิโก มีการนำหญ้ามูลาโต้ออกจำหน่าย
  • หญ้ามูลาโต้ (Brachiaria hybrid cv Mulato)

ลักษณะประจำพันธุ์ : เป็นหญ้าลูกผสมระหว่างหญ้ารูซี่และหญ้าซิกแนลตั้ง เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี มีลักษณะเป็นกอกึ่งเลื้อยกึ่งตั้ง มีใบดก ทนแล้ง ปลูกขยาย พันธุ์ด้วยเมล็ดและหน่อพันธุ์ สามารถปรับตัวขึ้นได้ดีในที่ดินดอนที่มีการระบายน้ำดี ให้ผลผลิตประมาณ 2-4 ตันน้ำหนักแห้งต่อไร่ต่อปี

  • เมื่อปี พ.ศ. 2539 กองอาหารสัตว์ (สำนักพัฒนาอาหารสัตว์) ร่วมกับโครงการพืชอาหารสัตว์เพื่อเกษตรกรรายย่อย (FSP) ได้นำหญ้ามูลาโต้จาก CIAT เข้ามาปลูกทดสอบเปรียบเทียบกับหญ้าในสกุล Brachiaria ชนิดต่างๆ เพื่อหาพันธุ์หญ้าที่สามารถให้ผลผลิตได้ทั้งในฤดูฝนและฤดูแล้ง ในพื้นที่ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
  • ปี พ.ศ.2543 ได้มีการทดลองวิจัยการผลิตเมล็ดพันธุ์ในศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์นครราชสีมาแล้วนำผลทดสอบที่ได้ไปทดสอบในฟาร์มเกษตรกรในปี พ.ศ.2546
  • จากผลของการทดสอบทำให้ ปี พ.ศ.2547 บริษัท Grupopapalotla ได้ตกลงให้เกษตรกรซึ่งเป็นสมาชิกของชมรมผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์แห่งประเทศไทย ผลิตเมล็ดพันธุ์หญ้ามูลาโต้และรับซื้อคืนในราคาประกัน กิโลกรัมละ 250 บาท

- ในปี 2548 กองอาหารสัตว์มีแผนการผลิตเมล็ดพันธุ์หญ้ามูลาโต้เพื่อการส่งออก จำนวน 200 ตัน โดยสนับสนุนให้ชมรมฯ ทำสัญญาผลิตเมล็ดกับบริษัทปลูกในพื้นที่ประมาณ 10,000 ไร่ มีเกษตรกรเข้าร่วมโครงการประมาณ 1,800 ราย จาก 18 จังหวัด โดยชมรมฯ ได้รับเมล็ดพันธุ์จากบริษัท จำนวน 3,000 กิโลกรัม แจกให้สมาชิกที่เข้าร่วมโครงการฯ ใช้ปลูกโดยไม่คิดเงิน

- ในการผลิตเมล็ดพันธุ์ของเกษตรกร อยู่ภายใต้การควบคุม ดูแลของเจ้าหน้าที่ศูนย์/สถานีฯ ของกองอาหารสัตว์ โดยใช้มาตรฐานการผลิตเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์เดียวกัน และเมล็ดพันธุ์ที่ผลิตได้จะต้องผ่านการตรวจสอบรับรองคุณภาพจากกองอาหารสัตว์ก่อน ซึ่งมาตรฐานการผลิตเมล็ดพันธุ์พืชอาหารสัตว์ แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ

ส่วนที่ 1 : มาตรฐานแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ฯ

ส่วนที่ 2 : มาตรฐานการจัดการแปลงและการจัดการหลังการเก็บเกี่ยว

ส่วนที่ 3 : มาตรฐานคุณภาพเมล็ดพันธุ์ฯ เมล็ดพันธุ์หญ้ามูลาโต้ที่ผ่านการ

ปรับปรุงสภาพ จากโรงงานฯ จะต้องมี ความชื้นน้อยกว่า 10 %,

ความบริสุทธิ์มากกว่า 95 % และ Tetrazolium Test มากกว่า 70 %

- ในการปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ กองอาหารสัตว์กำหนดให้สถานีพัฒนาอาหารสัตว์มหาสารคามเป็นหน่วยงานปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์

  • แต่เนื่องจากในปีเพาะปลูก 2547/2548 ที่ผ่านมา เกิดสภาวะฝนแล้งทิ้งช่วงยาวนานทำให้การผลิตเมล็ดพันธุ์หญ้ามูลาโต้ของเกษตรกรได้ผลผลิตไม่เป็นไปตามเป้าหมาย โดยสามารถผลิตเมล็ดพันธุ์รวมแล้วได้เพียง 19 ตัน คิดเป็นเงินประมาณ 4.8 ล้านบาท โดยจัดส่งออกไปจำหน่ายยังประเทศอเมริกา

 

การผลิตเมล็ดพันธุ์หญ้ามูลาโต้ ปีพ.ศ.2548
ที่
หน่วยงาน
แผนผลิต (กก.)
พื้นที่ปลูก (ไร่)
เกษตรกร (ราย)
ผลผลิตที่ได้ (กก.)
1
ศูนย์ฯชัยนาท 1,000 50 25 27.5
2
สถานีฯเพชรบูรณ์ 1,000 50 25 27.0
3
สถานีฯสุโขทัย 1,000 50 6 62.0
4
สถานีฯสุพรรณบุรี 1,000 50 25 0.0
5
ศูนย์ฯสระแก้ว 1,000 50 25 41.0
6
ศูนย์ฯนครราชสีมา 1,500 75 7 117.5
7
สถานีฯบุรีรัมย์ 1,500 75 70 167.0
8
สถานีฯยโสธร 4,000 200 80 332.8
9
ศูนย์ฯขอนแก่น 20,000 1,000 236 503.5
10
สถานีฯมหาสารคาม 1,500 75 30 55.5
11
สถานีฯอุดร 3,000 150 50 155.0
12
สถานีฯเลย 1,500 75 42 388.5
13
สถานีฯมุกดาหาร 140,500 7,025 856 12,791.0
14
สถานีฯหนองคาย 1,000 50 10 0.0
15
สถานีฯนครพนม 10,000 500 96 1,461.5
16
สถานีฯสกลนคร 5,000 250 127 1,158.0
17
ศูนย์ฯลำปาง 2,000 100 53 1,173.5
18
สถานีฯแพร่ 4,000 200 30 646.3
รวม
200,500 10,025 1,793 19,107.6


2. การส่งออกเมล็ดพันธุ์อื่นๆ

- เมื่อเดือนมิถุนายน 2548 ได้ส่งออกเมล็ดพันธุ์ถั่วท่าพระสไตโล ไปจำหน่ายยังประเทศ Madagascar (Dr. Olivier Husson ,CIRAD Madagascar) จำนวน 1,300 กิโลกรัม