พิมพ์

เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2560 นายโสภณ ชินเวโรจน์ รักษาการผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารสัตว์เคี้ยวเอื้อง เดินทางเข้าเยี่ยมชมกิจการของสหกรณ์โคนมการเกษตรไชยปราการ จำกัด ที่อำเภอไชยปราการ จังหวัดเชียงใหม่

ระยะทางห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ 129 กิโลเมตร เป็นเส้นทางขึ้นเขา ข้อมูลเบื้องต้นเป็นสหกรณ์โคนมที่บริหารได้ดีแห่งหนึ่ง เดิมเป็นสหกรณ์การเกษตร สมาชิกประกอบอาชีพการเกษตร เช่นปลูกข้าวโพด กระเทียม ข้าวและมันสำปะหลัง เป็นต้น ต่อมามีสมาชิกส่วนหนึ่งหันมาประกอบอาชีพเลี้ยงโคนม จึงเปลี่ยนซื่อเป็นสหกรณ์โคนมการเกษตรไขยปราการ จำกัด ซึ่งผู้บริหารสหกรณ์ฯ มีนโยบายให้ทั้ง 2 อาชีพนี้มีส่วนเกื้อกูลกัน โดยผู้เลี้ยงโคนมก็ใช้วัตถุดิบอาหารสัตว์จากสมาชิกเกษตร และผู้ผลิตทางการเกษตรก็ใช้ปุ๋ยมูลวัวนมจากสมาชิกด้วยกันใส่ในแปลงเกษตรของตนเอง เนื่องจากสหกรณ์ฯดำเนินกิจการได้ดีมากจึงได้รับเงินอุดหนุนจากกรมส่งเสริมสหกรณ์มูลค่า 9 ล้านบาท โดยสหกรณ์ฯต้องออกเงินมาสมทบในโครงการฯนี้เป็นมูลค่าที่เท่ากัน โดยใช้เงินในการปรับปรุงกิจการของสหกรณ์ฯ ดังนี้

 

บ่อข้าวโพดหมักขนาดเล็กของประธานสหกรณ์                        ต้นข้าวโพดหวานสำหรับส่งโรงงานผลิตข้าวโพดกระป๋อง

  1. สร้างบ่อคอนกรีตทำหญ้าหมัก จำนวน 6 บ่อ มูลค่า 1.2 ล้านบาท เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนอาหารหยาบ แบ่งเป็นบ่อขนาดก้นบ่อกว้าง 3 เมตร จำนวน 3 บ่อ และขนาดก้นบ่อกว้าง 10 เมตร จำนวน 3 บ่อ ซื้อวัตถุดิบอาหารหยาบมาเก็บสำรองไว้ ได้แก่ ต้นข้าวโพดหวานหลังเก็บฝักสับแล้วจากจังหวัดเชียงราย ราคากิโลกรัมละ 1.20 บาท โดยไม่ซื้อจากภายในอำเภอไชยปราการ เพื่อจะได้ไม่ต้องแย่งกับสมาชิกที่เลี้ยงโคนม ขณะนี้ซื้อต้นข้าวโพดสับใส่บ่อปิดบ่อไปแล้ว 3 บ่อ จำนวน 700,000 กิโลกรัมๆละ 1.20 บาท เป็นเงิน 840,000 บาท ส่วนบ่อที่เหลืออีก 3 บ่อขนาดกว้าง 10 เมตรจะใช้เก็บวัตถุดิบอื่นเช่น ฟาง เปลือกข้าวโพดแห้ง เป็นต้น ลักษณะของบ่อหญ้าหมักนั้น สร้างอยู่บนเนินมีสโลปตามแนวยาวจากด้านหลังลาดลงสู่ด้านหน้าให้น้ำหมักไหลออกทางด้านหน้า ซึ่งมีร่องระบายน้ำออกไปทางด้านข้าง ผนังด้านข้างเอียงแบะออกเพื่อให้รับน้ำหนักหญ้าหมัก ด้านหน้าหล่อปูนทำเป็นประตูปิดด้วยแผ่นไม้ ดังรูป บ่อแรกใส่ต้นข้าวโพดหวานปลายฤดูฝนจึงมีความชื้นสูงทำให้เกิดน้ำจากบ่อหมักไหลออกมาบ้าง ส่วนบ่อที่ 2-3 เป็นต้นข้าวโพดหวานที่เก็บในฤดูแล้งจึงไม่มีน้ำไหลออก การทำเมื่อปิดประตูด้านหน้าเสร็จแล้ว ใช้รถแทรกเตอร์จำนวน 2 คันขึ้นย่ำด้านบน เสร็จแล้วใช้พลาสติกดำอย่างหนาทนแสงยูวีปิดทับ (ซื้อจากคุณหรีด ศูนย์วิจัยและพัฒนาอาหารสัตว์ประจวบคีรีขันธุ์) ผู้สนใจสามารถขอแบบบ่อหญ้าหมักได้ที่สหกรณ์ฯ Download แบบแปลนบ่อหญ้าหมัก
  2. ผลิตอาหาร TMR จำหน่ายให้สมาชิก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตน้ำนม สหกรณ์ฯลงทุนซื้อรถแทรกเตอร์จำนวน 2 คัน และเครื่องผสมอาหาร TMR จำนวน 1 เครื่อง คาดว่าจะผลิตอาหาร TMR ภายในต้นเดือนกุมภาพันธ์ นี้ และนำออกจำหน่ายให้กับสมาชิกสหกรณ์ฯต่อไป
  3. รับเลี้ยงโคสาวทดแทนให้สมาชิก โดยสร้างคอกโคนมทดแทน ออกแบบตามแนวคิดของสหกรณ์โดยมีสมาขิกที่เป็นวิศวกรช่วยเขียนแบบ โรงเรือนขนาด 1,500 ตารางเมตร ราคา 2.7 ล้านบาท สำหรับเลี้ยงโครุ่นจำนวน 100 ตัว ลักษณะพื้นคอกครึ่งหนึ่งเป็นคอนกรีต อีกครึ่งหนึ่งเป็นดินสำหรับให้โคนอน เนื่องจากดินที่ ไชยปราการสามารถระบายน้ำได้ดี และสร้างบ้านพักคนงาน 1 หลัง ราคา 5 แสนบาท โครงการนี้คาดว่าจะมีปัญหาสมาชิกไม่ซื้อโคสาวคืน อาจทำให้เงินของสหกรณ์ฯไปค้างอยู่กับโคสาวจำนวนมาก เหมือนกับสหกรณ์อื่นที่ทำโครงการแบบนี้มาก่อน ฉะนั้นเพื่อไม่ให้ขาดทุนมากทางสหกรณ์ฯจึงวางแผนเก็บแม่โคสาวไว้ 20 แม่เพื่อให้กินอาหารหมักที่ทำขึ้น แล้วรีดนมแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆจำหน่ายในนามของสหกรณ์โคนมการเกษตรไชยปราการต่อไป

 

โรงเรือนเลี้ยงโคสาวทดแทน                                                  ต้นข้าวโพดหวานทั้งฝักเกษตรกรเหมาะซื้อมาเลี้ยงโคนม

 

ฝักข้าวโพดหวานที่ติดมากับต้นข้าวโพด                                  บ่อหญ้าหมักของสหกรณ์ฯที่ใส่ข้าวโพดเรียบร้อยแล้ว

 

บ่อขนาดก้นบ่อ 10 เมตรสำหรับใส่วัสดุการเกษตร                     ประตูด้านหน้าบ่อหญ้าหมักมีน้ำหมักไหลออกมา

  

บ่อหญ้าหมักของสหกรณ์จำนวน 6 บ่อสร้างเรียงติดกัน               เพิ่มหูช้างที่ด้านหน้าของบ่อหมักเพื่อให้การปิดบ่อมีประสิทธิภาพมากขึ้น

 

ขอขอบคุณท่านประธานสหกรณ์ฯวิเชียร และทีมงานที่ให้ข้อมูลและต้อนรับเป็นอย่างดี